Συνέντευξη στον Ρ/Σ σταθμό FMVOICE με θέμα - Διαχείριση ΑΕΕΚ

Η ταχύτατα αναπτυσσόμενη αγορά της ανακύκλωσης οικοδομικών αποβλήτων αναμένεται να συμβάλλει στην ανάκαμψη του κατασκευαστικού κλάδου στην Ελλάδα και στην αύξηση των θέσεων εργασίας, επισημαίνει ο κ. Γιώργος Τσάιμος, μηχανικός περιβάλλοντος και υπεύθυνος περιβαλλοντικής διαχείρισης της εταιρίας ΝΕΙΛΟΣ ΑΕ.

 
 
Μιλώντας στην εκπομπή της FMVoice.gr, «Επιχειρηματικότητα και Περιβάλλον» ο κ. Τσάιμος επεσήμανε τα περιβαλλοντικά οφέλη της ανακύκλωσης ΑΕΚΚ (απόβλητα εσκαφών και κατεδαφίσεων), ενώ δεν δίστασε να τονίσει την απουσία πολιτικής βούλησης και την έλλειψη επικοινωνίας και οργάνωσης των αρμόδιων φορέων.
 
Σε ανεξέλεγκτες χωματερές τα απόβλητα οικοδομής
 
Το είδος των υλικών που χρησιμοποιούμε σήμερα στις οικοδομές έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργείται πρόβλημα όχι μόνο από την εξόρυξη πρώτων υλών, όχι μόνο από την παρασκευή των προϊόντων της οικοδομής με τη χρήση μεγάλων ποσοτήτων ενέργειας και εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, όχι μόνο από τις εκλύσεις ρύπων στο εσωτερικό του κτιρίου κατά τη λειτουργία του – όπως το «σύνδρομο του άρρωστου κτιρίου» - αλλά και από τη δημιουργία μπάζων, που καταλήγουν στο περιβάλλον όταν το κτίριο κατεδαφιστεί. 
Το μεγαλύτερο μέρος των αποβλήτων της οικοδομής καταλήγουν σε ανεξέλεγκτες χωματερές μέσα στα δάση, δίπλα στους δρόμους ή πετάγονται στη θάλασσα. Η καταστροφή που προκαλείται στο φυσικό περιβάλλον και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα της φύσης είναι τεράστια.
«Η ρήψη ΑΕΚK αλλοιώνει το φυσικό τοπίο, με αποτέλεσμα να έχουμε οπτική ρύπανση ενώ κατασρέφεται και η μορφολογία του εδάφους. Επίσης, τα μπάζα είναι αδρανή υλικά, οπότε κάνουν τη γη μη καλλιεργήσιμη. Η σκόνη από τα μπάζα προκαλεί ατμοσφαιρική ρύπανση, ενώ ορισμένες περιπτώσεις συναντώνται επικίνδυνα υλικά, όπως αμίαντος, τα οποία απαιτούν ειδική διαχείριση», σημειώνει ο κ. Τσάιμος.
 
Τα οφέλη της ανακύκλωσης μπάζων
 
Ο κτιριακός τομέας στη χώρα μας αφορά σε περίπου 3,8 εκατομύρια κτίρια. Η οικοδομή ευθύνεται για το 40% της κατανάλωσης ενέργειας παγκοσμίως, ενώ η αύξηση ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας προβλέπεται να αγγίξει μέχρι το 2020 το 42%. Μεγάλο μέρος της ενέργειας αυτής μπορεί να εξοικονομηθεί αν, αντί για νέες πρώτες ύλες χρησιμοποιηθούν ανακυκλωμένα υλικά από την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων της οικοδομής.
Όπως τονίζει ο κ. Τσάιμος, «τα μπάζα εφόσον ανακυκλώνονται δημιουργούν ένα νέο υλικό, το οποίο σαφέστατα είναι φθηνότερο. Αυτό σημαίνει ότι θα έχουμε φθηνότερα υλικά, με αποτέλεσμα να ανακάμψει και ο κατασκευαστικός κλάδος στην Ελλάδα. Πέρα από αυτό, υπάρχει και ένα εμφανές περιβαλλοντικό όφελος. Εφόσον χρησιμοποιούμε ανακυκλώσιμα υλικά, χρησιμοποιούμε λιγότερα πρωτογενή υλικά από το περιβάλλον, οπότε μειώνουμε τις περιβαλλοντικές παρεμβάσεις». Δηλαδή, μειώνεται η παραγωγή των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και άλλων ρύπων, μειώνεται η ανάγκη για την εξαγωγή πρώτων υλών και τη μεταφορά νέων υλικών σε μεγάλες αποστάσεις, εξοικονομείται ενέργεια και μειώνονται οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την παραγωγή νέων υλικών αποφεύγοντας την εξόρυξη και των διαδικασιών παραγωγής.
Στο εξωτερικό, όπως υπογραμμίζει ο κ. Τσάιμος, απολαμβάνουν τα οφέλη της ανακύκλωσης εδώ και πολλά χρόνια, καθώς έχουν αναγνωρίσει την αξία της επαναχρησιμοποίησης υλικών. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει η αντίστοιχη βιομηχανία, ενώ μόλις τώρα έχουν ξεκινήσει να γίνονται κάποια πράγματα. Υπάρχουν συλλογικά συστήματα διαχείρισης των αποβλήτων αυτών, όπως είναι ο ΣΑΝΚΕ και ο ΣΕΔΠΕΚΑΤ που ελέγχονται από τον ΕΟΑΝ, ελληνικός οργανισμός ανακύκλωσης.
 
Που οφείλεται όμως, αυτή η καθυστέρηση στην Ελλάδα;
 
Στη διαχείριση των ΑΕΚΚ παρατηρείται καθυστέρηση στην Ελλάδα, παρόλο που έχει ψηφιστεί εδώ και τρία χρόνια ο αντίστοιχος νόμος. Που οφείλεται αυτό; Σύμφωνα με τον κ. Τσάιμο, τα κυριότερα προβλήματα είναι η γραφειοκρατία, ο μεγάλος χρόνος αναμονής που περιμένει ο οποιοσδήποτε για να πάρει μία άδεια, ο μεγάλος χρόνος όλων των διαδικασιών που έχουν να κάνουν με τα απόβλητα, η αδυναμία κοινής λήψης αποφάσεων από τους φορείς, η έλλειψη ενημέρωσης που έχει ο Έλληνας πολίτης που δεν ξέρει τι συμβαίνει και τέλος, ο πιο σημαντικός λόγος είναι η έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των φορέων και των μονάδων.
 
Επιπλέον, όπως υπογραμμίζει, στην Ελλάδα είναι πολύ πιο εύκολο να πάει κάποιος και να πετάξει τα μπάζα χωρίς να πληρώσει τίποτα. Υπάρχουν έλεγχοι, αλλά αυτοί είναι ελάχιστοι. Παρά την ύπαρξη προστίμων για την ανεξέλεγκτη διάθεση, όλοι οι παραγωγοί αποβλήτων προιμούν να τα πετάνε ανεξέλεγκτα, παρά να τα δώσουν για διάθεση.
 
Αυτό που θα βοηθούσε, σημειώνει ο κ. Τσάιμος, είναι να δοθούν πολλαπλά κίνητρα, σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. «Στην Ευρώπη ο παραγωγός έχει κάποιο ανταποδοτικό όφελος, αν δώσει τα απόβλητά του σε κάποια μονάδα διαχείρισης. Επίσης μπορεί να υπάρξει ανταποδοτικό όφελος,  ως προς τη μονάδα επεξεργασίας. Αυτή τη στιγμή μετά τη διαδικασία, το υπολειπόμμενο φορτίο οδηγείται είτε για επιχωματώσεις είτε για άλλες διαδικασίες. Πρέπει να υπάρξει κάποιο κίνητρο από τους φορείς προς τις μονάδες, ώστε να γίνουν βιώσιμες και αυτές».
 
Πως εξασφαλίζεται η αξιόπιστη εφαρμογή των ανακυκλώσιμων υλικών
 
Σε πολλές εριπτώσεις, αρκετοί είναι οι μηχανικοί που έχουν κάποιες αμφιβολίες για ένα υλικό, όταν προέρχεται από μία άλλη κατασκευή. Πως μπορεί να εξασφαλιστεί η αξιοπιστία των ανακυκλώσιμων υλικών; Σύμφωνα με τον κ. Τσάιμο, «η Ελλάδα συγκρινόμενη με άλλες ευρωπαικές χώρες, είναι πολύ πίσω στη χρήση τέτοιων υλικών. Στην Ευρώπη τα τελευταία 20 χρόνια δημιουργούνται και χρησιμοποιούνται τέτοια υλικά. Στην Ελλάδα, λόγω έλλειψης γνώσης επί του θέματος δεν έχουν συνηθίσει τέτοια υλικά. Δεν υπάρχει κάποιος φορέας πιστοποίησης των υλικών που προκύπτουν από τη διαδικασία αυτή.
 
Έχει γίνει όμως, ένα πανευρωπαικό πρόγραμμα, που έχουν συνεργαστεί πολλοί ελληνικοί φορείς, όπως το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, που αποσκοπούν στη δημιουργία τέτοιου υλικού. Υπάρχει δυσπιστία μέσω της μη γνώσης τέτοιου θέματος. Από κει και πέρα πρέπει να δημιουργηθεί ένας φορέας πιστοποίησης, με κάποια στάνταρντ που θέτει ο μηχανικός, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιοηθούν αυτά τα υλικά άφοβα.
 
«'Aπιαστοι» οι στόχοι του ΥΠΕΚΑ
 
Πριν τρία χρόνια ο νόμος που είχε ψηφιστεί από το ΥΠΕΚΑ δημιούργησε το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο για την ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση των οικοδομικών υλικών. Συγκεκριμένα, καθορίστηκαν οι ποσοτικοί στόχοι για την ανακύκλωση και αξιοποίησή τους, που είναι το 50% μέχρι το τέλος του 2015 και το 70% μέχρι το 2020. 
«Θεωρώ ότι αν το ΥΠΕΚΑ βάλει κάτω όλους τους εμπλεκόμενους φορείς θα γίνει κάτι. Σαφώς είναι πολύ δύσκολο να πιαστούν οι στόχοι που είχε θέσει το υπουργείο, όμως, σίγουρα μπορούμε να κατευθυνθούμε προς αυτήν την πορεία.
 
Τα μπάζα δεν είναι για πέταμα
 
«Είμαστε μια εταιρία με μεγάλη εμπειρία τόσα χρόνια και έχουμε καταλάβει ότι με τη σωστή διαχείριση και επεξεργασία των ΑΕΚΚ, τα πάντα μπορούν να χρησιμοποιηθούν, τίποτα δεν πετιέται. Η ΝΕΙΛΟΣ έχει βοηθήσει στη δημιουργία των συλλογικών συστημάτων διαχείρισης και ειδικότερα του ΣΑΝΚΕ. Ασχολούμαστε πάρα πολύ, αλλά δυστυχώς με την πτώση του κατασκευαστικού κλάδου, δεν παίρνουμε πλέον τόσα πολλά μπάζα. Ας κάνουμε μια έκκληση προς τους φορείς να καθίσουμε όλοι μαζί, ώστε να βελτιστοποιήσουμε την προσπάθεια ανακύκλωσης στην Ελλάδα».